Ze noemen het kadedekedewa. Ruwweg ‘hondenhaai’. Of ‘luie haai’.
Lange tijd keken de inwoners van Papoea-Nieuw-Guinea er alleen maar naar. Ik zag hem over het rif waggelen toen het tij ging. Het grootste deel van zijn lichaam bleef droog. Het zwom niet zozeer als wel stampend. Nu is de wetenschap het daarmee eens. Het is nieuw voor het record. Een geheel nieuwe soort Hemiscyllium, het geslacht dat bekend staat om de wandelende haaien. Of epaulethaaien.
De naam gegeven? Hemiscyllium dudgeonae.
Christine Dudgeon was niet van plan het te vinden. Sterker nog: ze keek waarschijnlijk niet goed genoeg. Het was na middernacht. Maart 2025. Ze zwom in een meter water in Milne Bay. Op zoek naar een andere haai, Hemiscyllium michaeli.
Ze was moe. Koud? Misschien er net overheen. ‘Ik was er een beetje overheen,’ gaf Dudgeon toe.
Toen zag ze er een.
Bijna driekwart meter lang. Zwemmen langs de bodem. Ze scheen er met een zaklamp naar. Het ding bevroor. Verdedigingsmechanisme.
Dudgeon pakte hem. Niet agressief, maar met een specifieke beweging. Het ‘flip-and-tuck’. Jiu-jitsu voor vissen. Draai ze om, stop de staart onder je arm en het kronkelen stopt. Ze gaf het bundeltje door aan haar collega Jess Blakeway in de nabijgelegen boot.
Blakeway wist het meteen.
‘Je ziet gewoon de kleur,’ zei ze. Het patroon klopte niet voor de bekende soort. Andere wandelende haaien zien eruit als luipaarden. Deze? Verschillend. Vlekken. Streepjes. Zoals braille. Zoals Morsecode.
In de daaropvolgende dagen vond het team er nog elf. Ze namen monsters. Laat het meeste gaan. Drie bewaard. Terug in het laboratorium bevestigden DNA-testen het vermoeden.
Dit was geen variant. Het was geen vermenging. Genetisch verschillend. Verschillend.
Wandelhaaien gebruiken hun borstvinnen als poten. Nu alleen te vinden in Australië en Nieuw-Guinea. Deze nieuwe soort draagt bij aan die kleine club.
Maar er zit een addertje onder het gras. Een slechte.
Habitatverlies betekent dat ze levend worden opgegeten. Kustontwikkeling. Palmolieplantages breiden zich uit. Koraalverbleking wordt wit en dood. De onderzoekers geloven dat H. dudgeonae bestaat alleen in Milne Bay. Dat maakt het precair. Waarschijnlijk de meest bedreigde haai in zijn groep.
“Deze soort draagt bij aan de buitengewone biodiversiteit van Papoea-Nieuw-Guinea, maar wordt geconfronteerd met lokale uitsterving zonder dringende natuurbehoudsmaatregelen.”
Jess Blakeway zei het duidelijk. Dringende actie nodig.
Anders? Wij raken ze kwijt. Nog een vreemd wezen, verdwenen voordat we wisten dat het liep.
Bron: Publicatieblad van de Ocean Science Foundation (DOI: 10.528/zenodo.203529).
(Opmerking: de samenvatting van de nieuwsbrief en het Rowan Hooper-segment zijn uitgesloten omdat ze geen deel uitmaakten van het feitelijke ontdekkingsrapport.)
