Het gaat niet goed.
De hitte is meedogenloos. De wind is grillig. En nu belegt president Emmanuel Macron aanstaande maandag een crisiskabinetsvergadering. Waarom? Omdat het vuur Bordeaux steeds dichterbij komt.
Burgemeester Thomas Cazenave zegt dat de brand zich ongeveer 15 kilometer van het stadscentrum bevindt. Dat is dichtbij genoeg om de rook te voelen. Het is dichtbij genoeg om een bedreiging te zijn. Toch zijn er op dit moment geen plannen om de 850.000 inwoners van de stad te evacueren.
Maar voel je niet op je gemak. Er komt een nieuwe hittegolf aan. Het maakt alles ingewikkeld. Brandweerlieden vechten al bergopwaarts tegen omstandigheden die bedoeld lijken om hen te verslaan.
Hoe ernstig is de bosbrandencrisis in Bordeaux?
De omvang van de verwoestingen in Zuidwest-Frankrijk is moeilijk in cijfers uit te drukken, maar ze zijn wel grimmig. In de regio Gironde is ongeveer 42.000 hectare land verschroeid. Voor de context: dit is een van de grootste bosbranden sinds de Tweede Wereldoorlog. Tot nu toe is bijna 98.000 hectare verdwenen.
De situatie in de Gironde heeft een niveau van intensiteit bereikt dat de standaard brandbestrijdingstactieken tart. De Nationale Brandweerfederatie van Frankrijk maakte melding van een ongekende ‘pyrocumulonimbus’. Dat is de technische term voor een brandonweersbui.
Denk eens na over wat dat betekent. Het vuur is zo heet en zo groot dat het zijn eigen weersystemen genereert. Het wordt gevoed door zijn eigen wind. Het creëert zijn eigen bliksem.
“We weten niet hoe de brand zich zal verspreiden… Het is een David-tegen-Goliath-situatie”, zei FNSPF-woordvoerder Eric Brocardi.
Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez heeft het ook niet met suiker bedekt. Het vuurfront is voortdurend in beweging. Directe onderdrukking is momenteel onmogelijk. Het beste scenario? Hevige regen gedurende drie opeenvolgende dagen. Of als brandweerlieden de rand van het vuur naar de zee kunnen sturen, waar het op natuurlijke wijze zou kunnen doven.
Geen van beide is waarschijnlijk. Maar de weersvoorspelling biedt weinig hoop. Vanaf dinsdag kunnen de temperaturen in sommige gebieden oplopen tot 40°C.
Waarom Macron een nationale noodvergadering bijeenriep
Macron heeft deze bijeenkomst niet uit verveling bijeengeroepen. Hij zei zaterdag dat Frankrijk zal ‘herbouwen’ en dat de regering betrokken zal blijven ‘zolang als nodig is’.
Dit gaat over meer dan alleen Bordeaux. Alleen al in het zuidwesten zijn ruim 220.00 mensen geëvacueerd. Het is een humanitaire logistieke nachtmerrie bovenop een ecologische catastrofe.
De regering geeft aan dat dit geen routinematig natuurbrandseizoen is. Dit is een noodsituatie op het gebied van het klimaat. Maar signalen doven geen vlammen. Alleen hulpbronnen en weersveranderingen doen dat. En het weer lijkt vijandig te blijven.
Hoe de Spaanse bosbranden zich verhouden en impact hebben
Terwijl Bordeaux de grenzen ziet afbranden, kampt Spanje met zijn eigen inferno’s. De crisis is regionaal, maar verbonden door hitte en droogte.
In Valencia, aan de oostkust van Spanje, is een nieuwe brand uitgebroken. Het is intens. Ongeveer 15.000 inwoners moesten zondag hun huizen ontvluchten. Pilar Bernabe, de afgevaardigde van de centrale regering voor de regio, waarschuwde dat de weersomstandigheden daar naar verwachting snel zullen verslechteren.
Ondertussen bezocht premier Pedro Sanchez in de provincie Ávila, ten westen van Madrid, een noodopvangcentrum. Zijn woorden waren somber.
“Er liggen moeilijke uren in het verschiet”, zei Sánchez.
Hij riep op tot wat hij een ‘groot publiek pact over de klimaatcrisis’ noemde. Vertaling: de huidige aanpak is ontoereikend en de politieke wil moet worden opgeschaald om aan te sluiten bij de fysieke realiteit.
Koning Felipe VI voegde een andere toon toe toen hij door een schuilplaats in Villamanta toerde. Hij sprak van ‘onberekenbare’ schade aan het natuurlijke erfgoed van de natie. Het is een poëtische manier om te zeggen dat we dingen verloren hebben die met geld niet terug te kopen zijn.
Minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska merkte op dat de branden in sommige gebieden langzaam toenemen. Maar langzaam vuur is nog steeds vuur. En langzaam vuur verteert bossen.
Het grotere plaatje van evacuaties in heel Europa
Wanneer je uitzoomt vanuit Bordeaux en Valencia, vertelt de kaart van Europa een grimmig verhaal.
De afgelopen week hebben over het hele continent bosbranden gewoed. Frankrijk en Spanje zijn de epicentra. De menselijke kosten worden gemeten in honderdduizenden ontheemden. Meer dan 330.00 mensen zijn geëvacueerd tussen de twee landen.
Dit is geen plaatselijke anomalie. Het is een wijdverbreid patroon.
Het gereedschap dat brandweerlieden gebruiken, wordt minder effectief naarmate de temperatuur stijgt. De bossen worden droger. De wind wordt onvoorspelbaarder. En de ‘David-versus-Goliath’-verhouding verschuift verder ten opzichte van de mensen die proberen de lijn vast te houden.
Macron’s kabinetsvergadering zal waarschijnlijk de toewijzing van middelen bespreken. De Spaanse regering zal waarschijnlijk meer financiering aankondigen. Leiders zullen spreken over veerkracht en wederopbouw.
Maar voorlopig blijft de brand in de Gironde in beweging. Het onweer boven de vlammen blijft voortduren. En het gat van vijftien kilometer tussen de brand en Bordeaux blijft de enige buffer die er toe doet.
Of dat gat nu dinsdag of volgende week wordt gedicht, de luchtkwaliteit in Bordeaux zal waarschijnlijk veranderen. De dreiging zal niet verdwijnen. Het gaat gewoon naar de volgende regel.
