Brood is aan het veranderen. Of in ieder geval zou het brood dat in de schappen in heel Europa ligt binnen een jaar kunnen veranderen.
Dankzij een nieuwe ‘supercharged’ vezel hebben bakkers en smoothiemakers groen licht van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid om inuline-propionaatester (IPE) aan hun producten toe te voegen. Het werkt door uw lichaam te misleiden om GLP-1 vrij te geven. Hetzelfde hongerdodende hormoon dat het doelwit is van dure medicijnen als Wegovy.
Maar je haalt het uit voeding.
“We hebben in een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek aangetoond dat dagelijkse consumptie gewichtstoename voorkomt”, zegt Gary Frost van Imperial College London. Hij bestudeert dit spul al meer dan tien jaar. Bij mensen van middelbare leeftijd voorkomt het dat de kilo’s zich opstapelen. Bij jongere mensen doet het iets anders.
Het verandert de lichaamssamenstelling.
Ze krijgen uiteindelijk meer vetvrije massa.
Hier is hoe het werkt.
Voedingsvezels komen in de dikke darm terecht en je darmbacteriën gaan ermee aan de slag. Ze breken het af in vetzuren met een korte keten. Je darmen voelen die zuren. Het vuurt signalen af om eetlustremmende hormonen zoals PYY en GLP-1 vrij te geven.
Het probleem?
Wiskunde.
Uit dierstudies blijkt dat je dagelijks ongeveer 80 gram standaardvezels nodig hebt om die hormonale trigger te krijgen. De meesten van ons streven naar 25 tot 30 gram. En meestal falen we zelfs daarin.
“Vroeger was de enige optie een slangetje in je keel steken of vanaf het andere uiteinde omhoog, wat niet bepaald prettig is”, zegt Douglas Morrison.
Hij weet het. Hij hielp bij het creëren van de oplossing.
IPE lost het wiskundeprobleem op. Slechts 10 gram volstaat.
In een onderzoek onder 60 mensen met overgewicht in de leeftijd van 40 tot 65 jaar verhoogde IPE de bloedspiegels van GLP- en PYY na slechts die hit van 10 gram. Die deelnemers aten minder. Gedurende zes maanden kwam niemand die de IPE-dosis kreeg significant in gewicht aan. Van de controlegroep deed zeventien procent dat.
Was het perfect?
Nee. Er was winderigheid. Net als bij elk vezelrijk dieet. Maar iedereen verloor wat lucht.
Het jongere proces vertelde een iets ander verhaal.
Tweehonderdzeventig mensen met overgewicht, tussen de 20 en 40 jaar. Een jaar later gaf de weegschaal niets om de IPE. Geen verschil in algehele gewichtstoename.
Maar de lichaamssamenstelling maakte het wel uit.
De IPE-groep voegde ruim een kilogram vetvrije massa toe. Gemiddeld.
Een vijftien jaar durende Odyssee
Waarom duurde het zo lang om hier te komen?
IPE is niet geboren in een bedrijfslaboratorium. Het begon vijftien jaar geleden als een academische overlast. Frost wilde propionaat bestuderen, een vetzuur met een korte keten. Je kunt propionaat niet zomaar aan mensen geven.
Het smaakt vies.
Het wordt ook veel te hoog in het spijsverteringskanaal opgenomen. Het bereikt nooit de dikke darm waar de magie gebeurt.
Dus Morrison werd creatief. Hij koppelde het propionaat aan inuline, een veel voorkomend plantenkoolhydraat. De combo, IPE, vaart onaangeroerd door de maag en dunne darm. Bacteriën in de dikke darm kraken deze uiteindelijk open. De inuline wordt gewone vezel. Het propionaat komt vrij, waardoor de vezeldosis wordt verhoogd om die hormoonoverstromingen te veroorzaken.
“Het duurde twaalf jaar voordat de EFSA goedkeuring kreeg”, geeft Frost toe. “Ik ken geen andere academische groep die iets van de bank rechtstreeks in de voedselketen heeft gebracht.”
Nu is de hindernis op het gebied van de regelgeving in de EU uit de weg geruimd. De verwachting is dat de Britse toezichthouders binnenkort zullen volgen.
Frost en Morrison praten met voedselbedrijven. Smoothies, ontbijtgranen, brood. Ze voorspellen dat producten binnen twaalf maanden in de schappen zullen liggen. De meeste mensen zullen niets proeven, hoewel een klein deel een bitter randje zal opmerken.
Sceptici kijken toe
Het is geen unaniem feest.
Brendan Gabriel van de Universiteit van Aberdeen ziet gemengde signalen. Het onderzoek naar gewichtspreventie bij 40-plussers was klein. Klein.
De jongere studie? Grotere cijfers. Maar de gebruikte methode kon niet onderscheiden of de nieuwe ‘magere massa’ feitelijk spierweefsel of gewoon ander niet-vetweefsel was.
Toch wijst Gabriël het niet af. Vezels zijn goed. IPE zou de darmgezondheid kunnen ondersteunen, zelfs als de gewichtsclaims meer bewijs nodig hebben.
Dus, wat is het volgende?
De onderzoekers kijken naar GLP-1-drugsgebruikers. Kan IPE hen helpen spieren te behouden terwijl ze vet verliezen? Kan het de gewichtstoename stoppen als mensen stoppen met de medicijnen?
Het eten op je bord staat op het punt een stuk complexer te worden. Of dat een beter lichaam betekent of gewoon meer spijsverteringsgeluid, valt nog te bezien.
Houd voorlopig het etiket in de gaten.
“We beginnen dit nu pas te zien”, zegt Frost.
