Księżyc, od dawna uważany za statyczny geologicznie, nadal zaskakuje naukowców dowodami ostatnich zmian. Należąca do NASA sonda Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) odkryła nowy krater uderzeniowy, nieformalnie nazwany „piegiem” ze względu na swoje niewielkie rozmiary, co świadczy o tym, że powierzchnia Księżyca pozostaje aktywna tak długo, jak całe życie człowieka. Odkrycie podkreśla znaczenie ciągłego mapowania i monitorowania Księżyca w czasie, gdy ludzkość przygotowuje się do powrotu na jego powierzchnię.
Definicja nowego krateru
Krater o średnicy około 22 metrów powstał między grudniem 2009 r. a grudniem 2012 r. Znajduje się w pobliżu krateru Römer, słynnego obiektu księżycowego krajobrazu. Zespół LROC (Lunar Reconnaissance Orbiter Camera) zidentyfikował go, porównując wysokiej jakości obrazy przed i po. Technika ta pozwoliła zidentyfikować ponad 200 nowych kraterów uderzeniowych od rozpoczęcia misji LRO w 2009 roku.
Dlaczego nowe kratery mają znaczenie
Znalezienie nowych kraterów to nie tylko katalogowanie. Potwierdza, że Księżyc nie jest tylko martwą skałą w kosmosie: wciąż jest bombardowany przez mikrometeoryty i większe odłamki. Ma to kluczowe znaczenie dla przyszłych misji księżycowych.
- Bezpieczeństwo: Miejsca lądowania należy dokładnie sprawdzić, aby uniknąć nieoczekiwanych zagrożeń. Nowy krater, nawet mały, może stanowić zagrożenie dla sprzętu lub astronautów.
- Zrozumienie nauki: śledzenie tempa powstawania kraterów pomaga naukowcom zrozumieć przepływ impaktorów w wewnętrznym Układzie Słonecznym.
- Ewolucja Księżyca: Jasność nowo powstałych kraterów, widocznych jako wyrzuty „promienia słonecznego”, z czasem maleje z powodu wietrzenia kosmicznego. Monitorowanie tych promieni zapewnia wgląd w zmiany powierzchni Księżyca na przestrzeni lat i dziesięcioleci.
Niedawna aktywność Księżyca
LRO dokumentowało wcześniej inne niedawne wydarzenia, w tym katastrofę rosyjskiego lądownika Łuna 25 w 2023 r., w wyniku której powstał sztuczny krater. Wydarzenia te podkreślają dynamiczną naturę Księżyca, mimo że z Ziemi wydaje się on spokojny.
Program Artemis i przyszłe badania
Program NASA Artemis planuje w ciągu następnej dekady powrót ludzi na Księżyc w pobliżu bieguna południowego. Bezpieczeństwo miejsca lądowania jest priorytetem i wymaga szczegółowej wiedzy o terenie, oświetleniu, dostępie komunikacyjnym, a nawet aktywności sejsmicznej. Im więcej naukowcy dowiedzą się o stale zmieniającej się powierzchni Księżyca, tym lepiej będą przygotowani na zrównoważoną obecność na tym obszarze.
Odkrycie tego nowego krateru przypomina, że Księżyc nie jest ciałem statycznym i że ciągłe monitorowanie jest niezbędne dla bezpiecznej i udanej eksploracji Księżyca.
To najnowsze odkrycie wzmacnia potrzebę kontynuowania eksploracji Księżyca, ponieważ ludzkość przygotowuje się do ustanowienia długoterminowej obecności poza Ziemią.
