Najbardziej transformacyjną zmianą XXI wieku być może nie jest cyfryzacja, ale elektryfikacja. Konwergencja zaawansowanych technologii akumulatorów i skalowalnych źródeł energii odnawialnej, zwłaszcza słonecznej, szybko zmienia sposób zasilania świata. Chociaż podstawowe koncepcje istnieją od ponad stulecia, około 2016 r. technologie te osiągnęły punkt zwrotny, przechodząc od eksperymentalnych do opłacalnych ekonomicznie.
Powstanie gigafabryk i skalowalnej produkcji
Kluczowym katalizatorem było otwarcie przez Elona Muska pierwszej „gigafabryki” w Nevadzie. Nie chodziło o jedno przełomowe osiągnięcie, ale o pionową integrację całego łańcucha dostaw pojazdów elektrycznych (EV) pod jednym dachem, strategię naśladującą masową produkcję samochodów benzynowych Henry’ego Forda sto lat temu.** Termin „giga” oznacza skalę w miliardach, odzwierciedlając chęć produkcji akumulatorów, silników elektrycznych i paneli słonecznych na niespotykanym dotychczas poziomie.
Obfitość energii odnawialnej
Potencjał produkcji energii odnawialnej jest ogromny. W ciągu zaledwie kilku dni słońce dostarcza na Ziemię więcej energii niż wszystkie znane zasoby paliw kopalnych razem wzięte. Problemem zawsze była niezawodna i niedroga produkcja. Efekt fotowoltaiczny odkryty w 1839 r. i pierwsze panele słoneczne z lat 50. XX w. położyły podwaliny pod tę technologię, ale koszty i wydajność pozostawały przeszkodami aż do 2010 r.
Baterie: brakujące ogniwo
Rozwój akumulatorów litowo-jonowych w latach 80. XX wieku zapewnił kluczowe rozwiązanie: magazynowanie energii. W połączeniu z tańszą energią słoneczną akumulatory te sprawiły, że energia odnawialna na żądanie stała się rzeczywistością. Gigafabryki przyspieszyły ten proces, redukując koszty i zwiększając produktywność. Jak to ujął Dave Jones z Ember, firmy te dostarczały „energię słoneczną na żądanie” i „pojazdy elektryczne”.
Poza samochodami: szerszy wpływ
Korzyści skali zapewniane przez masową produkcję akumulatorów wpłynęły na wiele gałęzi przemysłu. Od smartfonów po laptopy – przenośne magazyny energii stały się wszechobecne. Farmatyczne spadki cen baterii i paneli słonecznych wskazują obecnie, że całkowita elektryfikacja systemów energetycznych jest nie tylko możliwa, ale coraz bardziej nieunikniona. W regionach takich jak Kalifornia i Australia nadwyżki energii słonecznej są już rozdawane bezpłatnie.
Przyszłość: poza paliwami kopalnymi
Trajektoria jest oczywista. Ponieważ gęstość energii w akumulatorach zbliża się do gęstości paliw kopalnych, jesteśmy o krok od zelektryzowania transportu dalekobieżnego – samolotów, statków i ciężarówek – przełamującego stulecia zależności od ropy i gazu. Przejście od spalania do elektronów to nie tylko przejście energii; to fundamentalna przebudowa sposobu działania świata.
Elektryfikacja wszystkiego nie jest już odległą możliwością; rozwija się szybko, napędzany postępem technologicznym, rzeczywistością gospodarczą i pilną potrzebą zrównoważonych rozwiązań energetycznych.
