Nieuw onderzoek laat zien dat het menselijk brein pas in het begin van de jaren dertig volledig volwassen is, wat conventionele opvattingen over wanneer de volwassenheid begint ter discussie stelt. De studie, gepubliceerd in Nature Communications op 25 november 2025, analyseerde hersenscans van meer dan 4.000 deelnemers gedurende hun hele leven en bracht verschillende tijdperken van hersenontwikkeling aan het licht. Dit suggereert dat de adolescentie – een periode waarvan eerder werd aangenomen dat deze eindigde in het begin van de twintiger jaren – feitelijk nog een decennium of langer duurt.
Het langdurige brein van adolescenten
Jarenlang heeft de samenleving 18-21 jaar als maatstaf voor volwassenheid beschouwd. Maar de laatste bevindingen tonen aan dat dit een misrekening is. De hersenen ondergaan tot ver in de jaren dertig een aanzienlijke herbedrading, en * bereiken hun definitieve architectonische vorm pas rond de leeftijd van 32 jaar *. Deze herbedrading gaat niet over fysieke veranderingen; het gaat over hoe de hersengebieden met elkaar communiceren, een proces dat lang na de puberteit doorgaat.
Hoe het onderzoek werd uitgevoerd
Neurowetenschappers Alexa Mousley en Duncan Astle van de Universiteit van Cambridge leidden het onderzoek. Ze analyseerden de gegevens van bestaande hersenscans opnieuw, variërend van de geboorte tot 90 jaar. De scans onthulden vijf verschillende tijdperken van hersenontwikkeling:
- Geboorte tot 9 jaar: Vroege ontwikkeling en snoeien van onnodige verbindingen.
- Leeftijd 9 tot 32 jaar: De langdurige adolescentiefase, gekenmerkt door toenemende neurale efficiëntie.
- Leeftijd 32 tot 66 jaar: Stabilisatie van hersenverbindingen.
- Leeftijd 66 tot 83 jaar: Vroege veroudering, met geleidelijk verlies van witte stof.
- Leeftijd 83+: late veroudering, met verdere afname van de hersenefficiëntie.
Waarom dit belangrijk is
De architectuur van de hersenen verandert voortdurend gedurende het hele leven. Neuronen ‘praten’ met elkaar via axonen, geïsoleerd door witte stof, voor een snellere signaaloverdracht. Ongebruikte verbindingen worden gesnoeid, terwijl nuttige verbindingen worden versterkt. Deze studie benadrukt dat het herbedraden van de hersenen geen gestaag proces is; het gebeurt met grote sprongen, waarbij cruciale verschuivingen plaatsvinden op de leeftijd van 9, 32, 66 en 83 jaar.
Dit onderzoek heeft implicaties voor het begrijpen van geestelijke gezondheid en neurologische aandoeningen. Verschillen in de bedrading van de hersenen houden verband met aandachtstekorten, taalstoornissen, geheugenproblemen en andere gedragsproblemen. Het identificeren van deze kwetsbaarheden zou kunnen leiden tot gerichte interventies en betere behandelstrategieën.
Wat experts zeggen
Lucina Uddin, een cognitief neurowetenschapper aan de UCLA, noemt de studie ‘erg spannend’ en merkt op dat de timing van hersenveranderingen aansluit bij belangrijke levenstransities. Richard Cytowic van de George Washington Universiteit beschrijft het als “een nieuwe en verfrissende manier om na te denken over de organisatie van de hersenen.” De bevindingen bevestigen dat de hersenontwikkeling niet lineair is; in plaats daarvan verloopt het in fasen.
Enige voorzichtigheid is echter geboden tegen overinterpretatie. Hillary Schwarb van de Universiteit van Nebraska – Lincoln merkt op dat het onderzoek zich alleen op witte stof richt en niet uitlegt hoe het denken of gedrag in de loop van de tijd verandert. Verder onderzoek is nodig om het volledige beeld te begrijpen.
Uiteindelijk onderstreept deze studie dat het menselijk brein zich veel langer ontwikkelt dan eerder werd gedacht. Dit inzicht zal cruciaal zijn voor het verbeteren van de geestelijke gezondheidszorg, het onderwijs en ons bredere begrip van het verouderingsproces.
