Uit een uitgebreid overzicht van klinische onderzoeken blijkt dat intermitterend vasten (IF) geen significant voordeel bij gewichtsverlies biedt ten opzichte van standaard voedingsadviezen of zelfs helemaal niets doen. De bevindingen dagen de groeiende populariteit van IF als strategie voor gewichtsverlies uit en roepen vragen op over de werkzaamheid ervan bij mensen met overgewicht en obesitas.
De opkomst en ondergang van intermitterend vasten
Intermitterend vasten, waarbij volgens een vast schema tussen perioden van vrijwillig vasten en niet-vasten wordt gefietst, heeft de afgelopen jaren aan populariteit gewonnen. Gebruikelijke methoden zijn onder meer het 16:8-dieet (16 uur vasten, eten binnen een tijdsbestek van 8 uur) en het 5:2-dieet (normaal eten gedurende vijf dagen, ernstige caloriebeperking gedurende twee). De onderliggende veronderstelling is dat het beperken van de eettijden leidt tot een verminderde totale calorie-inname. Uit bewijsmateriaal blijkt nu echter dat dit misschien niet waar is.
Belangrijkste bevindingen uit de meta-analyse
Onderzoekers onder leiding van Luis Garegnani van het Italiaanse ziekenhuis van Buenos Aires analyseerden gegevens uit 22 gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken waarbij bijna 2.000 volwassenen op meerdere continenten betrokken waren. De deelnemers aan de studie varieerden van 18 tot 80 jaar oud en hadden overgewicht of obesitas.
De resultaten waren duidelijk: IF vertoonde geen statistisch significant verschil in gewichtsverlies in vergelijking met conventionele diëten of door eenvoudigweg geen veranderingen in het dieet aan te brengen. Zoals Garegnani stelt: “Intermitterend vasten lijkt gewoon niet te werken voor volwassenen met overgewicht of obesitas die proberen af te vallen.”
Zorgen en kanttekeningen: zijn de gegevens betrouwbaar?
Ondanks de sterke conclusie waarschuwen sommige deskundigen voor overinterpretatie. Satchidananda Panda van het Salk Instituut wijst erop dat veel onderzoeken de naleving van het IF-regime door de deelnemers niet konden verifiëren. Zonder bevestiging dat mensen het vastenprotocol daadwerkelijk volgden, blijven de resultaten twijfelachtig. Panda beschrijft de situatie treffend als ‘het bouwen van een kathedraal op drijfzand’.
Voorbij gewichtsverlies: wat is er nog meer onbekend?
De analyse richtte zich uitsluitend op gewichtsverlies. De bredere gevolgen voor de gezondheid van IF blijven onduidelijk. Sommige onderzoeken suggereren potentiële risico’s, zoals een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, terwijl andere wijzen op voordelen zoals verbeterde immuniteit en darmgezondheid. Er is meer onderzoek nodig om de langetermijneffecten van IF op verschillende fysiologische parameters te bepalen.
Conclusie
Het nieuwste bewijs doet twijfel rijzen over de effectiviteit van intermitterend vasten als hulpmiddel voor gewichtsverlies bij mensen met overgewicht of obesitas. Hoewel dit voor sommigen misschien goed uitkomt, versterken de bevindingen het idee dat duurzaam gewichtsbeheer bredere strategieën vereist, en niet alleen maar trendy dieetrages. Voorlopig lijkt de hype rond IF grotendeels niet te worden ondersteund door rigoureus wetenschappelijk bewijs.
