Volgens nieuw onderzoek beschikken pasgeborenen over een verbazingwekkend vermogen om te anticiperen op ritme in muziek, zelfs voordat ze veel met melodieën in aanraking zijn gekomen. De studie toont aan dat dit geen aangeleerd gedrag is, maar een diepgeworteld aspect van de menselijke biologie lijkt te zijn. Deze ontdekking suggereert dat ritmeverwerking ouder is dan melodische waardering in de hersenontwikkeling en zou kunnen verklaren waarom ritmische patronen universeler zijn in culturen dan melodieën.
Vroege muzikale perceptie begint in de baarmoeder
Het onderzoek, geleid door Dr. Roberta Bianco van het Italiaanse Instituut voor Technologie, bouwt voort op eerdere bevindingen waaruit blijkt dat de foetus al vanaf een zwangerschapsduur van acht tot negen maanden reageert op muziek. Baby’s in de baarmoeder reageren al op muziek door veranderingen in de hartslag en beweging. Deze nieuwe studie gaat nog verder en onthult dat pasgeborenen niet alleen op geluid reageren, maar actief ritmische patronen voorspellen.
Hoe het onderzoek werd uitgevoerd
Onderzoekers gebruikten elektro-encefalografie (EEG) om de hersenactiviteit van slapende pasgeborenen te monitoren terwijl ze luisterden naar originele composities van Bach en gecodeerde versies van dezelfde muziek. Het team analyseerde de reacties van de hersenen op “verrassingen” in zowel ritme als melodie, met behulp van computermodellen om te beoordelen hoe voorspelbaar elke noot was gebaseerd op de omringende muzikale structuur. De resultaten toonden aan dat hersenactiviteit ritmische verrassingen in de originele muziek weerspiegelde, maar geen melodieuze verrassingen.
Ritme versus melodie: een biologische basis?
De bevindingen suggereren dat het menselijk brein is voorbereid op ritmedetectie, waarschijnlijk vanwege zijn evolutionaire wortels. Ritmegevoeligheid lijkt te worden gedeeld met andere primaten, terwijl melodische voorkeuren zich lijken te ontwikkelen door later te leren. Dit ondersteunt het idee dat ritme een fundamenteel onderdeel is van onze biologische gereedschapskist.
De rol van prenatale ervaringen
De studie benadrukt ook het belang van prenatale auditieve ervaring. Vóór de geboorte worden foetussen ondergedompeld in regelmatige ritmes, zoals de hartslag en het looppatroon van de moeder. Deze consistente stimuli kunnen de basis leggen voor een vroege ritmische perceptie. Terwijl melodieën in de baarmoeder worden vervormd, blijven ritmische structuren relatief duidelijk.
Wat dit betekent voor toekomstig onderzoek
De studie opent mogelijkheden om te onderzoeken hoe vroege muzikale ervaringen de hersenontwikkeling en cognitieve vaardigheden beïnvloeden. Verder onderzoek zou kunnen onderzoeken hoe blootstelling aan muziek van de moeder de ritmeverwerking van het kind beïnvloedt. Prof. Usha Goswami van de Universiteit van Cambridge merkt op dat deze bevindingen aansluiten bij haar eigen werk, wat suggereert dat taalverwerving ook begint met ritmeperceptie.
Het menselijk brein is biologisch afgestemd op het voorspellen van patronen in geluid, met name ritme, en dit vermogen kan essentieel zijn voor de vroege cognitieve ontwikkeling.
Dit onderzoek bevestigt dat muzikaal ritme niet simpelweg een culturele voorkeur is; het is een aangeboren menselijk vermogen. Het vermogen van de hersenen om op ritme te anticiperen lijkt diep geworteld te zijn in onze biologie, wat erop wijst dat de invloed van muziek op onze geest veel eerder kan beginnen dan eerder werd gedacht.
